Interview met Nino Schurter over motivatie, strategieën en geluk

Interview met Nino Schurter over motivatie, strategieën en geluk

Nino Schurter heeft met zijn Olympische zege in 2016 en zijn acht regenboogtruien al een legendarische status bij de elite bereikt. In Zwitserland heeft hij zich opgewerkt tot op de eerste rij van nationale sporthelden en heeft hij er mee voor gezorgd dat de cross-country discipline in zijn thuisland een opmerkelijke mediabelangstelling krijgt. Als je met hem praat, praat hij ook over wat er achter de successen van een atleet schuilgaat, wat hem motiveert en waarom hij gelooft dat geluk een belangrijke rol speelt in zijn carrière.
Een dag na zijn 34e verjaardag vindt op een donderdagavond een telefonisch interview plaats. Het is nog voor de UCI, de opening van het Wereldkampioenschap voetbal in september plant. De vader van een gezin is wat laat omdat een interview eerder langer duurde dan gepland. De dagen van Nino Schurter zijn behoorlijk vol, zelfs in tijden van de Corona-pandemie zonder concurrentie. Media-aanvragen, sponsorafspraken, video-opnames en dergelijke vullen de weken rond training en familie. Enige tijd geleden sprak Schurter over het niet accepteren van “negen van de tien” verzoeken. Dit laat enerzijds zien dat hij een persoon is die heeft geleerd om “nee” te zeggen en anderzijds hoeveel er in de tussentijd op hem afkomt. Er is momenteel wat meer lucht en Nino Schurter kan deze extra’s meer ruimte geven. Hij geeft ook ruimte aan zijn antwoorden. Voordat hij spreekt, gaan er meestal een of twee seconden voorbij.

Nino Schurter, hoe gaat het in en met deze wedstrijdloze tijd?

Ik probeer er het beste van te maken, er is niets anders te doen.
Uw vrouw Nina, met wie u al sinds uw tienerjaren samenwerkt, kent u vrijwel alleen als de atleet die het ritme van de wedstrijd volgt. Dat is waarschijnlijk nieuw terrein, nietwaar?
Als ik thuis ben, ben ik intensief thuis. Ik ga ’s morgens niet naar mijn werk en kom ’s avonds laat thuis. Dat weet ik al, thuis zijn. Het is waarschijnlijk al lang geleden, maar we genieten er als familie van. Tot nu toe kunnen we goed overweg met elkaar, ook al zien we elkaar iets meer dan normaal (lacht).
Hoe ziet je dagelijks leven eruit?
Ongeveer hetzelfde als gewoonlijk, eigenlijk. Ik train nog steeds precies hetzelfde, alleen de wedstrijden zijn geannuleerd. De dagelijkse routine is vrijwel hetzelfde als wanneer ik thuis ben. In de winter, december en januari, doe ik lange tijd niet mee aan wedstrijden en train ik voor mezelf.
Sleutelwoord training.

Wat voor strategie volg je zonder deze gebruikelijke wedstrijden?
Ik probeer een beetje te werken op verschillende punten, zodat ik klaar ben als het weer begint. Ik train heel intensief, vorige week heb ik een langer uithoudingsblok gedaan, verschillende intervallen. Ik probeer mijn drempels te verbeteren, mijn VO2-Max (zuurstofopname) te verbeteren. Ik probeer de tijd te gebruiken, dat je zoveel tijd hebt om te trainen, wat zeldzaam is. Als je moet racen, kun je niet zo specifiek trainen. Nu hebben we echt de kans om aan verschillende dingen te werken.
Hoe moeilijk is het om mentaal af te zien van deze wedstrijden, die je al kent sinds je tienerjaren en waar je je normaal gesproken op richt?
Natuurlijk is het een beetje moeilijk omdat je niet weet wanneer het weer begint. Maar je weet tenminste hoe het er volgend jaar uit zal zien. De trainingsroutine helpt om een bepaalde stroom te hebben.
Naast de training zijn er zeker nog andere dingen te doen. Hoeveel interviews, hoeveel data is dat deze week?
Nogal wat, ja (lacht). Maar het is natuurlijk fijn dat ik ondanks het gebrek aan wedstrijden toch een platform kan bieden aan mijn partners. Dat ik mijn werk als reclamemedium zelfs zonder te racen kan doen. Ik neem nu bewust wat meer tijd voor dergelijke acties, kleine video-acties bijvoorbeeld. Voordat ik moest zeggen dat ik me voorbereid op grote wedstrijden en geen tijd heb. Maar nu ben ik meer beschikbaar voor de media en mijn partners.
Je hebt ooit in een interview gezegd dat je negen van de tien verzoeken zou weigeren. Dus u kunt dit tarief op dit moment verlagen?
Ja, pfff, maar ik moet nog steeds veel weigeren. Maar ik waardeer het dat ik in de situatie zit om de leuke dingen te kiezen, de dingen die leuk zijn.

1, Schurter, Nino, Scott-SRAM, , SUI

U bent acht keer wereldkampioen, zeven keer algemeen winnaar van de wereldbeker, heeft alle drie de Olympische medailles gewonnen, denkt u soms in een rustige minuut: de wekker staat op het punt te luiden en ik word wakker uit mijn droom?
Als ik erover nadenk, dan pas word ik me er bewust van. Anders heb ik niet het gevoel dat ik veel bereikt heb in het bijzonder, zoals elke andere racer die er is. Ik wil mijn best doen en succes maakt niet uit.
Dus wat er achter ligt maakt niet uit. Alleen de volgende race telt?
Natuurlijk geeft het je een gevoel van sereniteit dat ik weet dat ik al veel bereikt heb. Maar ik vergeet dat vrij snel en concentreer me op wat er komt.
Het parcours van Nino Schurter is nu al het beste in de geschiedenis van de mountainbike. Hij had zelden te maken met nederlagen, zowel op jonge leeftijd als later. Op de Olympische Spelen in Londen was de Tsjechische Jaroslav Kulhavy zijn grootste concurrent. Samen kwamen ze aan de finish en Kulhavy wist voor de laatste bocht de biker uit Graubünden te passeren en won de wedstrijd nipt. Kulhavy versloeg Schurter ook op zijn eigen wereldkampioenschap in Champéry. Schurter was ook een favoriet op het U23 Wereldkampioenschap in Fort William, Schotland, in 2007 toen hij moest wijken voor de Deen Jakob Fuglsang en in 2013 werd hij door Julien Absalon verslagen op zijn eigen Wereldkampioenschap, net als op het Wereldkampioenschap 2014. Maar er is niet veel meer fout in zijn carrière.
De Olympische overwinning in Rio, na zilver in Londen en brons in Peking, was de gouden medaille het succes dat het meest bijdroeg aan deze sereniteit?
Het was zeker een belangrijk succes voor mij. Als ik vandaag nog steeds zonder een Olympische overwinning zou zitten, zou ik waarschijnlijk nerveuzer zijn, zelfs in de huidige situatie. Ik kan het rustiger aan, want ik weet dat ik dit succes heb kunnen vieren. Als het gaat om een ander groot succes op de Olympische Spelen, is het geweldig. Zo niet, dan is dat het einde van de wereld niet. Ja, ik denk dat dat al een belangrijk succes was. Elke atleet droomt van een Olympische overwinning en als je dat kunt bereiken, dan geeft dat je rust.
Na de overwinning liet je ook meer emoties zien dan gewoonlijk.
Olympisch goud is gewoon weer iets bijzonders. Als je het maakt in de race die slechts om de vier jaar plaatsvindt, is het gewoon nog specialer dan in een World Cup die elk jaar plaatsvindt.


Vooral omdat bij u misschien de prehistorie in Londen een extra rol heeft gespeeld.
Tuurlijk. Als ik weer als tweede was geëindigd, zou alles er anders uitzien.
Er zijn heel weinig nederlagen in je carrière geweest, als je de tweede plaats als een nederlaag beschouwt. Ervaar je de tweede plaats als een nederlaag?

Dat hangt af van de situatie. In Londen was het zeker een nederlaag voor mij, zeker een van mijn grootste nederlagen, want ik was erg dichtbij en het was niet genoeg. Bij andere wedstrijden hangt het ervan af of het het beste was wat ik kon leveren. Dus ook hoe een resultaat wordt bereikt. Ik heb altijd al aan de top van de tafel willen zitten. Ik denk dat het al een reden is waarom ik zo succesvol ben. Omdat ik meestal niet tevreden ben met de tweede.
Toen je 14 was, vertelde je je oudere broer Mario dat je op kop wilde wegrijden toen je zijn leeftijd had.
(Lacht). Ik hou gewoon van de concurrentie. Zelfs nu, al is het maar op Strava. Ik vind het leuk om te concurreren. Je moet het type zijn om die prikkel nodig te hebben, om die ambitie ook te hebben. Je kunt het ook hardnekkig noemen (lacht). Hangt af van het perspectief.
Als je een stap terug doet en naar jezelf kijkt: ervaar je jezelf soms als vasthoudend?
Ja, ik denk dat het een beetje van alles is. Soms is er een beetje verbetenheid voor nodig. Ik zou mezelf niet beschouwen als de meest verbetene, maar ik denk dat als je iets wilt bereiken, je dat wel moet zijn. Een vasthoudende aanpak kan ook worden opgevat als doelgericht, vastberaden. Zoals ik al zei, het hangt af van het perspectief.
Nino Schurter deelt het lot van de meeste atleten die seriewinnaars worden. Dat doen ze vaak omdat ze erg gefocust en vastberaden zijn, zoals hij het zelf zegt. Grote evenementen zijn zeer goed gepland en laten weinig ruimte voor energievretende sideshows. Dit, in combinatie met zijn nogal rustige en introverte aard, maakt dat hij nogal afstandelijk lijkt ten opzichte van de buitenwereld.
Maar dit is slechts een uittreksel van zijn persoonlijkheid en als er ruimte voor is, kun je een open maar bescheiden Nino Schurter ervaren, die ook zijn concurrenten kan verwennen. Niet alleen vierde hij de overwinning van zijn teamgenoot Lars Forster in Snowshoe. Nog voordat hij zelf een wereldbeker had gewonnen, gaf hij een WK-podium op ten gunste van zijn teamgenoot Florian Vogel, bijvoorbeeld door zijn wiel af te staan. En het feit dat hij sinds 2001 op Scott-fietsen rijdt, sinds 2003 deel uitmaakt van hetzelfde team en sinds 2001 dezelfde trainer heeft met Nicolas Siegenthaler, spreekt voor consistentie en betrouwbaarheid.
Hij groeide op in Tersnaus, een klein bergdorpje in Graubünden met minder dan 100 inwoners. Vader Ernst was in zijn beginjaren ijshockeykeeper en later ook een paar jaar lang een downhill-trainer. In een interview zei moeder Franziska ooit dat haar twee zonen Mario en Nino gedreven werden door het verlangen om te winnen. De mogelijk even getalenteerde, twee jaar oudere Mario werd tegengehouden door een gebroken been, maar hij nam in ieder geval deel aan een Junior World Championship als downhiller.
Eén daarvan is de atleet Nino Schurter. Bent u ook op andere gebieden van het leven gefocust en vastberaden?
Ik denk dat ik het geluk had om te vinden waar mijn talent ligt. De sport waar ik talent voor heb en ik ben ook gefocust en vastberaden. Ik zou niet zeggen dat ik dat op alle gebieden van het leven ben.
Wie is er verantwoordelijk voor dat je deze sport voor jezelf hebt gevonden?
Dat is geluk.
Je ouders hebben het tot op zekere hoogte meegemaakt.
Tuurlijk, ja. Maar het had anders kunnen zijn. Misschien zou ik een sport hebben gedaan waar ik minder talent voor had. Ik denk dat ik al heel wat mee breng naar de mountainbike sport. Ik deed ook aan judo als kind en aan ski-alpine racen. Als ik daar vast had gezeten, zou alles dan anders zijn geweest?
Had je talent voor alpineskiën?
Ik was niet slecht, maar ik behoorde ook niet tot de allerbeste, voor zover ik me herinner. Ik kwam naar de mountainbike door regionale skitraining. Bij het alpineskiën moet je er veel moeite voor doen en we vonden al snel het plezier van het mountainbiken. Ik reed mijn eerste race toen ik zeven jaar oud was. Mijn broer en ik reden thuis ook veel op de fiets en hadden plezier in het technisch rijden, hoewel het uithoudingsvermogen toen belangrijker was in de kinderraces.

Coaches en sportwetenschappers in de Zwitserse vereniging getuigen van Nino Schurter, twee essentiële succesfactoren. Hij zet nergens de beste cijfers neer in de tests, maar hij staat overal vooraan. Hierdoor kan hij op alle routes in deze mountainbikewereld vooruitkomen. De andere is dat hij er met zijn team en zorgvuldigheid in slaagt om nog meer uit zichzelf te halen. Dat is waarschijnlijk de enige manier om een seriële winnaar te worden in een discipline als cross-country, waar de eisen altijd variëren. Het kostte Nino Schurter tien seizoenen voor zijn 32 wereldbekeroverwinningen tot nu toe, de vorige recordhouder Julien Absalon (Frankrijk) 16 jaar voor 33.
Sta me toe om terug te komen op het onderwerp van de nederlagen. Bij je laatste nederlaag heb je gejuicht.
Ah, je bedoelt de Wereldbekerfinale in Snowshoe.
Ja, toen je in de finale werd verslagen door je teamgenoot, Lars Forster.
Dat was geen nederlaag. De situatie was dat we in de laatste ronde met z’n tweeën vooraan stonden en ik dacht bij mezelf: nu ga ik vol gas geven en probeer ik het risico voor ons te nemen. Dus ik heb een beetje opgeofferd voor Lars in plaats van te proberen hem te verslaan en eventueel anderen de kans te geven zich terug te trekken. Ik leidde de laatste halve ronde tot Lars aanviel. Ik reed op volle kracht en dacht dat als Lars mee zou kunnen komen, hij misschien wel sterker zou zijn. Als er iemand anders was meegekomen, had ik zeker tactisch gehandeld. Zodat ik hem kon helpen om te winnen en ik won de algemene wereldbeker.
Maar tegelijkertijd was het deze 33e wereldbekeroverwinning die u gelijk zou hebben gesteld aan Julien Absalon in de eeuwige toplijst van de Cross-Country World Cup. Speelde dat geen rol?
Nee, dat deed het niet. Ik ben een optimist en ik heb er alle vertrouwen in dat ik hem dit jaar zal krijgen (lacht). Misschien zal de Corona-crisis een domper zetten op mijn plannen. Nee, nee, we doen nog steeds WB-races.
Denk je dat?
Ik denk dat het een zeer intense herfst wordt.
Het interview werd gehouden voordat de UCI een nieuwe kalender publiceerde. Als de pandemie het toelaat, zal het inderdaad een warme herfst worden, met zeven topklasseraces (Wereldbeker, Wereldkampioenschap en Europees Kampioenschap) in zes weken.
Je rijdt je hele carrière in hetzelfde team, gecoacht door dezelfde coach. Dit is zeer ongebruikelijk, misschien zelfs uniek. Veel sporters zijn op een gegeven moment op zoek naar nieuwe impulsen – zelfs in succes -. Waarom had je dat niet nodig?

Een belangrijke reden is dat ik hier ook geluk heb gehad. Vanaf het begin ontmoette ik de juiste mensen, vond een coach die ik vanaf het begin vertrouwde, met wie ik iets kon opbouwen. We zijn samen gegroeid en dan is het team ook nog eens gegroeid. Ik denk dat je veel verliest als je van team wisselt. Als je jarenlang samenwerkt, zijn er opstellingen en processen die alleen werken als je lang samen bent. Je kunt alleen de vruchten plukken als je lang samen bent geweest.
Dus er is nooit aan een verandering gedacht?
In mijn carrière heb ik ook een of twee keer met verandering te maken gehad, waarbij ik me afvroeg of het wel zin had om iets anders te doen. Maar ik kwam altijd tot de conclusie dat er niets beters voor mij was. Ik kan er zoveel baat bij hebben als ik alle mensen ken en we precies weten hoe we de dingen moeten doen. Het vergt ook hier geluk en ik heb het gehad in mijn carrière. Natuurlijk hangt het ook af van hoe je met je mensen omgaat, hoe je samenwerkt. Dat kostte veel energie, maar het is belangrijk, ook voor je sportcarrière.
Deze veranderingsspelletjes, ging het over het team?
Ja, zeker ook een of twee keer. Natuurlijk heb ik ook nagedacht over de mogelijkheden. Ook met de coach heb ik nagedacht over de vraag of ik de verandering nodig heb. Maar ik kwam altijd tot de conclusie: ik heb het beste team, ik heb de beste coach en ik ben succesvol. Er is geen reden om te veranderen.
Is het werk met je coach veranderd? In de loop der jaren heb je veel ervaring opgedaan met de feedback die je lichaam je geeft.
Ja, natuurlijk. Ook met het team. In het begin deed ik gewoon mee. Vandaag bepaal ik ook veel over hoe ik de dingen wil doen en aanpakken. Ook op het gebied van training. Voor mij is een coach gewoon ontzettend belangrijk om de uitwisseling te hebben. Zelfs als ik het vandaag alleen zou kunnen doen, wil ik nog steeds iemand met wie ik het kan bespreken. Iedereen die zichzelf traint verliest het zicht van buitenaf. Dat is wat ik echt waardeer aan mijn coach. Er zijn soms weken dat ik mijn training plan. Dan zijn er weken dat ik niet eens nadenk over wat ik moet trainen, maar kijk naar mijn trainingsplan en doe precies dat. Het hangt ook af van mijn stemming of ik voor mezelf wil beslissen of dat ik Nicolas gewoon wil vertrouwen. Het is hetzelfde met het team. Frischi (Thomas Frischknecht) was eerst een rolmodel en daarna teammanager. In het begin was ik slechts één van de velen en vandaag kan ik ook over veel dingen meepraten – wat ik waardeer.

Foto’s: A. Küstenbrück, Ivan Sekretarev, Thomas Weschta