Het was al een poosje een publiek geheim dat er een nieuwe Shimano XTR Di2 9200-groep aan zat te komen. Sinds begin juni mag de hele wereld het officieel weten.

Destijds was de groepset bijna een statussymbool. In de loop der jaren is die glans misschien wel een beetje verloren gegaan. Maar nu is het tijd voor de elektronische 9200 en 9220. Eerstgenoemde is voor XC-mountainbikes, 9220 voor de andere MTB-disciplines. Zal Shimano zich hiermee weten te herpositioneren?

Kernbegrippen bij deze nieuwe groep zijn, volgens de fabrikant, Di2 (draadloos), ergonomie, consistent remgedrag, het lichtste wiel en e ready. Het is echt een nieuwe groep geworden, waarbij tijdens de ontwikkeling veel tijd is gestoken in individuele aanpasbaarheid. Doordat Shimano ook in deze nieuwe groepset hun Hyperglide-techniek blijft gebruiken, kun je onderdelen uitwisselen met al bestaande Hyperglide-spullen. Je kunt zelfs GRX- of wegshifters aansluiten.

Wat sneller graag!

Een van de pijlers van de nieuwe XTR-groep is de instelbaarheid van de snelheid van schakelen, waarbij Shimano claimt dat je altijd onder volle druk kunt schakelen zonder dat de ketting vastloopt of breekt. Je zou zelfs met 1600 watt op de pedalen nog steeds zonder issues moeten kunnen schakelen. Ik moet ze hier op hun woord geloven, zoveel watt trap ik niet. Met die schakelsnelheid wordt de, soms als wat traag ervaren, schakelwerking van SRAM rechtstreeks aangevallen. De twee leveranciers onderscheiden zich hier dus wat betreft filosofie en techniek.

Instelbare multi-shift behoort ook tot de mogelijkheden. Hiermee kun je, door iets langer op de shifter te drukken, twee, drie of zelfs een onbeperkt aantal shifts oproepen. De ketting vliegt daarbij werkelijk razendsnel van het ene naar het andere kransje. Voor je het weet, heb je geen idee meer in welke versnelling je rijdt. Dat zal na wat meer gewenning ongetwijfeld anders worden.

Sterk spul

Robuustheid is een andere belangrijke pijler. Dat zie je niet alleen terug in een verbeterde slijtvastheid van de vervangonderdelen als de derailleurwieltjes en ketting, maar ook aan het nieuwe ontwerp van de achterderailleur. De ophanging is nog steeds traditioneel met een hanger, en maakt dus geen deel uit van het frame zoals bij SRAMS T-Type TR. Shimano wil hiermee voorkomen dat je frame beschadigd raakt, mochten de krachten te groot worden. De derailleurbody is daarom ook sterker dan de hanger, zodat bij een flinke impact de derailleur heel blijft en je alleen je derailleurhanger hoeft te vervangen. Dat is niet alleen goedkoper, maar ook nog eens gemakkelijk te doen.

De derailleur kan trouwens een flinke klap opvangen en springt na deze impact automatisch terug naar de positie waar de ketting lag. De motor gaat dan even uit, zodat die niet beschadigd raakt. De body is robuuster, de derailleurwieltjes zijn gesloten en beter afgeschermd zodat takken geen roet in het eten kunnen gooien. Daarnaast zit de accu netjes afgeschermd.

Echt draadloos?

Pardon, accu? Ja, Shimano gebruikt nu ook een volledig draadloos systeem. Behalve bij de e-MTB, waar de batterij van de fiets als stroombron fungeert. Uiteraard is er een app waarmee je instellingen kunt wijzigen en die veel informatie biedt over de werking van het systeem.

De clutch is verdwenen. Dit hendeltje, dat de kettingspanning verhoogde, was veel gebruikers onbekend, daardoor vaak niet juist ingesteld en bleek bovendien wat kwetsbaar. De spanning op de ketting is nu verhoogd; door de aangepaste plaatsing van het bovenste derailleurwieltje kun je je achterwiel toch soepel wisselen zonder clutch. Die hogere veerspanning moet ook voorkomen dat de ketting overslaat bij slijtage. Voor Nederland wellicht interessant is dat er naast de ‘klassieke’ lange kooi ook een korte optie is. Daarmee kun je de 9-45-cassette monteren.

Met een 36-tands voorblad heb je dan meer dan voldoende snelheid in huis en genoeg souplesse voor Nederlands klimwerk. Die korte kooi biedt 23 millimeter meer afstand tot de grond en met een 28-tands voorblad staat je tandwiel 8 millimeter hoger dan met een 32-tandwiel. Meer grondspeling, fijn!

Schakelen op de kleine kransjes gaat iets trager om slijtage te verminderen. Maar gaat snelheid voor jou boven levensduur? Dan kun deze optie in de app uitzetten. De vier kleine kransjes zijn van slijtvast titanium, de rest is van staal. Over levensduur gesproken, de batterij hoeft, als je 34 keer per kilometer schakelt, pas na 340 kilometer opgeladen te worden. Dat staat gelijk aan 11.900 keer schakelen! Die 310 mAh-batterij is na een uurtje laden vol en gaat vanzelf in de slaapstand als hij dertig minuten lang niet gebruikt wordt. Door een shifter in te drukken, wordt hij vervolgens weer geactiveerd.

De duimbediening van de derailleur gaat met een schakelunit, waarvan je de tuimelaars/shifters in verschillende posities kunt plaatsen en verdraaien, zodat je altijd een fijne ergonomie ervaart. De unit zelf kun je ook kantelen en naar binnen en buiten schuiven. Ook kun je hem integreren met de rem-unit, waarbij je remhendels en schakelknoppen onafhankelijk van elkaar kun verplaatsen, om de voor jou optimale inrichting te creëren. De extra bonusknop kun je inzetten om de schakelsnelheid wijzigen of, handig en veilig, je fietscomputer te bedienen zonder je handen van het stuur te halen.

Ho, stop!

Shimano-remmen staan als goed bekend, zijn direct en bieden een fijne feedback. De 9220-remgrepen onderscheiden zich met hun multi-directionele instelling. Je kunt niet alleen de reach zelf instellen; ook de hoek en de free stroke kunnen (rijdend) aangepast worden.

Bij de 9200-uitvoering, die een fractie lichter is en met twee zuigers werkt, kun je alleen de afstand tot je stuur aanpassen. Volgens Shimano zullen we de 9220-remgrepen en klauwen met vier zuigers ook gaan zien op XC-fietsen waarbij functie boven een zo laag mogelijk gewicht gaat. De remkracht is verder verbeterd, net als de doseerbaarheid en feedback. De remleidingen lopen nu, heel clean, dicht langs het stuur.

Ook nieuw is dat er dunnere mineraalolie gebruikt wordt. Voordeel daarvan is dat die ook bij lage temperaturen dezelfde remprestaties blijft leveren. De nieuwe remblokken zijn breder, maar de oude passen ook nog gewoon in de nieuwe calipers.

Cranks en pedalen

Shimano blijft bij Hollowtech II, de holle aluminium crankarmen. Die zijn er van 165 tot 175 millimeter lang voor de 9200 met daarnaast een 160-variant voor de 9220. ‘Dynamic Chain Engagement’ moet zorgen voor een beter contact tussen ketting en aandrijflijn. Die is nu 55 millimeter, met een zogeheten Q-factor (de afstand tussen de buitenzijdes van de cranks) van 168 millimeter bij de 9200 en 176 millimeter bij de 9220. De 9200 kan ook uitgerust worden met 36- en 38-tands kettingbladen.

Het nieuwe XTR-pedaal met normale as weegt 315 gram. Wil je smaller staan, dan kun je ook 3 millimeter kleinere pedalen kiezen, dat scheelt ook weer 3 gram. De nieuwe pedalen hebben een verbeterd binnenwerk en het oppervlak is wat ronder. Het CL-MT001-schoenplaatje is ook nieuw. Daarmee kun je ook recht van boven of ‘achter eerst’ inklikken. Makkelijk voor jeugd en beginners.

Nieuwe wielen

Niet alleen de groepset is aangepakt, ook nieuw zijn de 1.210 gram lichte carbon WH-M9200 wielen met 24 titanium spaken, industrielagers, een non-hookless velgontwerp en een interne breedte van 29,6 millimeter. Ze zijn licht, maar met een prijs van 2.250 euro drukken ze wel zwaar op je portemonnee. De Enduro-set heeft rvs-spaken, een 30 millimeter brede hookless velg, weegt 1.700 gram en is met 1.699 euro iets betaalbaarder. Lichte wielen kunnen weleens vaag aanvoelen, waarmee het stuurgedrag en rijgevoel nadelig beïnvloed worden. Dat was hier absoluut niet het geval, een positief gevoel overheerste.

In de praktijk

De kabels lopen nu mooi langs het stuur, je kunt je handen daardoor meer naar het midden plaatsen als je even een stuk lekker rechtdoor wilt stoempen.

Ook het schakelen gaat heel anders. De bediening zelf is even wennen, de duim moet van knop wisselen en daarmee meer verplaatst worden als je van op- naar afschakelen gaat en andersom. De unit is groter, de knoppen staan goed geplaatst en zijn persoonlijk af te stellen. Schakelen gaat verrassend intuïtief en vooral razendsnel. Net als bij de remmen even doseren.

Shimano had verder aangegeven dat fout schakelen door een vastlopende ketting niet kan, en dat er altijd druk op de ketting kan blijven staan.

De eerste conclusies

Het is nog wat vroeg om al harde conclusies te trekken. . Maar de eerste indruk is zeer goed. Shimano XTR lijkt weer een serieuze optie voor topspec-fietsen. Met onderscheidende eigenschappen als snelheid van schakelen, remwerking, een robuust platform, keuze uit twee cassettes en goede ergonomie. Een complete 9200-groepset kost 2.559 euro, voor de 9220 ben je 2.619 euro kwijt. Er is ook een upgrade-pakket met derailleur, accu, lader, shifter en een quick link, die kit kost 949 euro.

Bron en foto : Fiets en Shimano